İslam ülkelerinin kalkınması ve ticaretinin artırılması için kurulan İslam Kalkınma Bankası'nın alt kuruluşu olan ITFC, ABD'den çekindiği için İran menşeli ürünler veto ettiği ortaya çıktı.

İslam ülkeleri arasında ticari ilişkileri geliştirmek için İslam Kalkınma Bankası bünyesinde 2005 yılında kurulan International Islamic Trade Finance Corporation (ITFC) ABD'nin dünyadaki uluslar arası para transferini takip ettiği SWIFT sisteminde İran menşeli ürüne kredi verdiğini göstermemek için Türkiye'deki bir firmaya kredi tahsis etmedi.

Menşei İran olunca krediyi vermedi

İslam Konferansı Örgütü'nün altında yer alan İslam Kalkınma Bankası'nın da iştiraki olan ITFC İslam ülkelerinde ticaret yapan özel kuruluşlara o ülkelerdeki kalkınma bankaları aracılığıyla kredilendirme yapıyor. Geçtiğimiz günlerde Türkiyeli bir firma, yine Türkiye'de faaliyet gösteren bir katılım bankası aracılığıyla Avrupa'daki bir ülkeden ürün ithal etmek istedi. ITFC'den katılım bankası aracılığıyla kredi talebinde bulunan firma ürün ile ilgili belge ve bilgileri isteyen ITFC'ye gönderdi. Avrupa'da olan ve İran'dan da bu ülkeye ihraç edilmiş olan ürünün menşei belgelerde İran olarak gözükünce İslam ülkelerinin ticaretinin artırılması için kurulan ITFC ürünün alınması için Türkiyeli firmaya kredi vermekten vazgeçti.

Swift sisteminden mi korktu

ABD'nin uluslar arası bankalar arası para transferini kontrol ettiği SWIFT sistemi ile yapılacak olan kredilendirmeden ITFC'nin ABD ile karşı karşıya gelmekten çekindiği kaydedildi. İran menşeli bir ürüne kredi verdiği şeklindeki bir mesajın SWIFT sisteminde yer almaması için kuruluşun bu krediye onay vermediği de kaydedildi. Yaklaşık 3 milyon dolar değerinde bir ithalatın yapılacağı ticarette firmanın bu konuda sessiz kaldığı belirtiliyor.

ITFC ne için kuruldu?

İslam Kalkınma Bankası'nın (ISDB) yapısı Dünya Bankası'na benziyor. Sadece İslam ülkelerine yönelik kredilendirme yapıyor. Dünya Bankası'nın kuruluşu IFC'ye karşılık İslam Kalkınma Bankası'nın da İTFC adlı kuruluşu İslam ülkelerinde özel sektöre kredi veriyor. Türk şirketleri de 'murabaha' kredisi kullanabiliyor. Türkiye de dahil, 56 ülkenin ortak olduğu İslam Kalkınma Bankası, İslam Konferansı Örgütü'nün alt kuruluşu olarak 1975'te kuruldu. ITFC de 2005 yılında faaliyete başladı. Merkezi Suudi Arabistan'da.

ABD SWIFTLE denetliyor

ABD dünyadaki büyük yekünlü para transferlerini bu sistem ile gözetliyor. Dünyada yer alan bankalar arasında yapılacak büyük miktardaki para transferlerinin gerçekleştirildiği bu sistem (SWIFT) ABD tarafından denetleniyor. Bu sistem daha öncede gündeme gelmişti. Türkiye'de yer alan bir bankanın Ankara'daki Tahran Caddesi'nde bulunan şubesine yaptığı para transferi sonrası ABD'li yetkililer paranın İran'daki Tahran Caddesi'ne transferin yapıldığını sanarak, bankanın İstanbul'da yer alan genel merkezini arayarak para transferinin sebebini sorması üzerine gerçek ortaya çıkmıştı. Çünkü ABD, Ankara'da yer alan Tahran Caddesi ile İran'dakini karıştırmıştı.

SWIFT nasıl çalışıyor

SWIFT (Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication) dünya çapında bankalar arasında elektronik fon transferi sağlayan bir sistemdir. Bankalar arası ödeme transferlerinin bir kaç dakika içinde gerçekleşmesini sağlayan bu sistem 1973 yılında kuruldu ve 1977 yılında fiilen çalışmaya başladı. 6 bine yakın üyesi bulunan sistemden bir günde milyonlarca mesaj geçiyor